Mijn ontworpen lessen
Aardrijkskundeles groep 7
Geschiedenisles groep 7:
Rekenles groep 6:
Minor les digitale geletterdheid, groep 8:
Arrangeren en ontwerpen
Visie op ICT, digitale geletterdheid en lesontwerp
In het huidige onderwijs kunnen digitale middelen de kwaliteit van lessen aanzienlijk versterken wanneer ze doelgericht en doordacht worden ingezet. In plaats van technologie ‘erbij’ te doen, zie ik ICT als een middel om leren betekenisvoller, interactiever en creatiever te maken voor leerlingen. Hierbij is digitale geletterdheid een belangrijke voorwaarde: leerlingen moeten leren wat technologie kan, maar ook hoe ze deze kritisch en doelbewust kunnen gebruiken (Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid, 2025).
In mijn praktijk heb ik vooral gewerkt met Canva AI en LessonUp als tools voor het ontwerpen van lessen. Canva AI biedt mogelijkheden om lesmateriaal visueel aantrekkelijk te maken en snel verschillende formats (bijv. presentaties, posters, werkbladen) te genereren. LessonUp maakt het daarnaast mogelijk om lessen interactief vorm te geven met opdrachten, quizzen en multimedia, zodat leerlingen niet alleen kijken, maar actief deelnemen aan hun eigen leerproces.
Digitale creativiteit met Canva AI
Met Canva AI kan ik lessen ontwerpen die visueel aantrekkelijk zijn en direct bijdragen aan de kern van de les. Door bijvoorbeeld afbeeldingen, schema’s en overzichtelijke structuren te genereren, kunnen leerlingen informatie sneller verwerken en beter onthouden. Studies laten zien dat het combineren van AI met visuele instructiemedia de motivatie en betrokkenheid van leerlingen kan verhogen, mits de docent voldoende ICT‑bekwaam is en de tool pedagogisch verantwoord inzet (Sartimah & Dalimunthe, 2025).
Interactie en differentiatie met LessonUp
LessonUp ondersteunt interactieve lessen waarin leerlingen kunnen reageren op vragen, deelnemen aan polls en opdrachten kunnen uitvoeren die direct aansluiten bij de lesstof. In digitale lessen rond digitale geletterdheid zie je bijvoorbeeld dat opdrachten gericht zijn op praktische ICT‑vaardigheden en kritisch denken over digitale informatie, hetgeen centrale aspecten zijn van digitale geletterdheid (LessonUp, z.d.). Digitale geletterdheid omvat immers meer dan alleen techniek: het gaat om verantwoord en doelgericht gebruik van ICT en media, zoals beschreven in de SLO‑leerlijnen (SLO, 2025).
Verantwoord en doelgericht gebruik
Een belangrijke voorwaarde voor het ontwerpen van lessen met digitale tools is dat de inzet ervan altijd gekoppeld moet zijn aan pedagogische en didactische doelen. ICT mag niet vervangen wat een goede leraar doet, maar moet dit ondersteunen. Dit vraagt van leerkrachten dat zij niet alleen technisch vaardig zijn, maar ook weten hoe zij tools zoals Canva AI en LessonUp pedagogisch kunnen inzetten om leerlingen te laten denken, onderzoeken en verwerken.
Goede digitale lessen dragen bij aan de ontwikkeling van vaardigheden zoals kritisch denken, creativiteit en probleemoplossend vermogen, en ondersteunen leerlingen bij het actief navigeren in een wereld waarin digitale media en informatie een prominente rol spelen. Dit is de kern van digitale geletterdheid en een essentieel onderdeel van het onderwijs van nu.
LessonUp. (z.d.). Digitale geletterdheid – lesmateriaal. Geraadpleegd van https://www.lessonup.com/nl/lesson/kwR9JHAoPnA996Cs8
Sartimah, S., & Dalimunthe, Y. A. (2025). Integrating Artificial Intelligence and Canva as instructional media in elementary education: A field study. International Journal of Educational Development.
Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid. (2025). SLO. Geraadpleegd van https://www.slo.nl/publish/pages/20963/stappenplan‑basisvaardigheden‑digitale‑geletterdheid.pdf
Doceren
Binnen mijn lessen is het ophalen van voorkennis niet alleen een terugblik op eerder geleerde stof, maar ook een manier om nieuwsgierigheid en betrokkenheid bij een nieuw onderwerp te stimuleren. Hiervoor maak ik gebruik van digitale middelen zoals Canva AI en LessonUp. Met korte filmpjes, afbeeldingen of interactieve visuals kunnen leerlingen direct een beeld vormen van wat er geleerd gaat worden, waardoor het onderwerp tastbaarder en levendiger wordt. Vooral bij vakken als rekenen of taal helpt dit om de nieuwe leerstof concreet en begrijpelijk te maken.
Bij het geven van instructie maak ik gebruik van een expliciet instructiemodel. Dit model biedt structuur: eerst uitleg, daarna samen oefenen en tot slot zelfstandig verwerken. Digitale tools ondersteunen dit proces door inhoudelijk en interactief materiaal aan te bieden dat het leren versterkt in plaats van alleen decoratief is. Zo kunnen leerlingen via LessonUp actief deelnemen aan vragen, polls en opdrachten, waardoor de instructie zowel visueel als interactief wordt ondersteund (LessonUp, z.d.).
Ook differentiatie is een belangrijk aspect van mijn aanpak. In Canva AI kan ik bijvoorbeeld verschillende materialen ontwikkelen die aansluiten bij uiteenlopende leerbehoeften, zoals werkbladen op verschillende niveaus of visuele hulpmiddelen. LessonUp biedt functies waarmee leerlingen zelfstandig of in groepjes kunnen werken. Daarnaast gebruik ik hulpmiddelen zoals het afdekscherm in LessonUp om ervoor te zorgen dat leerlingen eerst zelf nadenken voordat we gezamenlijk de antwoorden bespreken. Op deze manier krijgt ieder kind de tijd en ruimte om actief bij de les betrokken te zijn.
Door digitale middelen op deze manier te combineren met effectieve didactische strategieën, kan ik instructie en oefening beter afstemmen op de verschillende leerbehoeften van leerlingen, zoals de pabo-doelen aangeven. Dit betekent dat ICT niet alleen het leren ondersteunt, maar ook bijdraagt aan actieve betrokkenheid, differentiatie en de ontwikkeling van digitale geletterdheid (Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid, 2025).
Het doel is dat leerlingen niet alleen de inhoud leren, maar ook vaardigheden ontwikkelen zoals kritisch denken, informatieverwerking en samenwerken in een digitale omgeving. Zo worden digitale middelen een geïntegreerd onderdeel van betekenisvol onderwijs en een basis voor toekomstgerichte vaardigheden.
LessonUp. (z.d.). Digitale geletterdheid – lesmateriaal. Geraadpleegd van https://www.lessonup.com/nl/lesson/kwR9JHAoPnA996Cs8
Sartimah, S., & Dalimunthe, Y. A. (2025). Integrating Artificial Intelligence and Canva as instructional media in elementary education: A field study. International Journal of Educational Development.
Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid. (2025). SLO. Geraadpleegd van https://www.slo.nl/publish/pages/20963/stappenplan‑basisvaardigheden‑digitale‑geletterdheid.pdf
Laten leren
In mijn stagepraktijk heb ik ervaren hoe digitale middelen het leren van leerlingen op verschillende manieren kunnen ondersteunen. Zonder dat ik het altijd bewust deed, kwamen vaardigheden die belangrijk zijn voor de 21e eeuw – zoals samenwerken, creatief denken en het werken met ICT – regelmatig aan bod. Vooral in groep 3 zag ik hoe eenvoudig deze vaardigheden geïntegreerd kunnen worden in dagelijkse lessen, waardoor leerlingen actief en gemotiveerd deelnemen.
Voor het ondersteunen van instructie en het leren van leerlingen maak ik gebruik van digitale tools zoals Canva AI, LessonUp, Gynzy en Prowise. Met deze middelen kunnen lessen visueel aantrekkelijk en interactief worden vormgegeven, waardoor leerlingen gemakkelijker informatie verwerken en zelfstandig aan de slag kunnen gaan (Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid, 2025). Door het gebruik van digitale leermiddelen worden instructies niet alleen duidelijker, maar ook motiverender, en leerlingen kunnen op hun eigen tempo werken.
Daarnaast zet ik digitale middelen in om onderzoekend en ontwerpend leren te stimuleren. Zo kunnen leerlingen bijvoorbeeld met programmeertools experimenteren en eigen oplossingen ontwerpen, wat hun probleemoplossend vermogen en creativiteit bevordert. Digitale toepassingen zoals de speeltuin in Veilig Leren Lezen en de digitale versie van Pluspunt maken het mogelijk om opdrachten per leerling op maat aan te bieden, waardoor differentiatie en gepersonaliseerd leren vanzelfsprekend worden (LessonUp, z.d.). Leerlingen oefenen spelenderwijs, ontdekken verbanden en ontwikkelen tegelijkertijd hun digitale vaardigheden.
Ook coöperatief leren en samenwerking worden versterkt door digitale middelen. Leerlingen kunnen in tweetallen of kleine groepjes opdrachten uitvoeren op een iPad of via een digitale omgeving zoals een ELO, waarbij ze communiceren, overleggen en elkaar helpen. Op deze manier faciliteer ik zowel synchrone als asynchrone samenwerking, zodat leerlingen samen kunnen leren, ook buiten de directe instructietijd van de docent.
Het gebruik van digitale middelen draagt zo bij aan het leren leren: leerlingen worden gestimuleerd om zelfstandig te onderzoeken, keuzes te maken, samen te werken en hun eigen leerproces actief vorm te geven. Tegelijkertijd vergroot dit hun motivatie en betrokkenheid bij de lesstof. Voor mij als leerkracht betekent dit dat ik continu leer hoe digitale tools zoals Canva AI, LessonUp, Gynzy en Prowise optimaal ingezet kunnen worden om betekenisvol en interactief onderwijs te verzorgen.
LessonUp. (z.d.). Digitale geletterdheid – lesmateriaal. Geraadpleegd van https://www.lessonup.com/nl/lesson/kwR9JHAoPnA996Cs8
Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid. (2025). SLO. Geraadpleegd van https://www.slo.nl/publish/pages/20963/stappenplan‑basisvaardigheden‑digitale‑geletterdheid.pdf
Toetsen
In mijn onderwijspraktijk maak ik gebruik van digitale middelen om het leerproces van leerlingen zichtbaar te maken, te volgen en te ondersteunen. Door digitale toetsing en leerlingvolgsystemen kan ik de ontwikkeling van leerlingen nauwkeurig monitoren, gepaste feedback geven en het onderwijs afstemmen op individuele leerbehoeften (Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid, 2025).
Tijdens mijn stages en LIO-periode heb ik vooral gewerkt met het leerlingvolgsysteem Parnassys. Aanvankelijk leerde ik de basisfunctionaliteiten, zoals het opzoeken van leerling informatie en het bekijken van lijsten. Inmiddels voer ik zelf toetsresultaten in, analyseer ik gegevens per leerling en krijg ik een overzicht van de ontwikkeling van de hele groep. Dit geeft niet alleen inzicht in de beginsituatie en voortgang van leerlingen, maar helpt ook bij het plannen van gerichte interventies en vervolgstappen. Parnassys maakt het bovendien eenvoudig om data te gebruiken tijdens oudergesprekken en groepsbesprekingen.
Naast het LVS maak ik gebruik van digitale methodesoftware bij vakken zoals rekenen, taal en lezen. Deze software laat precies zien welke onderdelen een leerling beheerst en waar nog aandacht nodig is. In mijn LIO-klas heb ik bijvoorbeeld digitale toetsen afgenomen, zoals de KiVa-test op de iPad, die inzicht geeft in het sociale klimaat van de klas. Na de toets wordt automatisch een sociogram gegenereerd, waardoor groepsdynamiek en samenwerkingsvaardigheden zichtbaar worden.
Ook heb ik de digitale Bareka-toets voor rekenen ingezet. Deze toets maakt duidelijk op welk rekenonderdeel een leerling extra oefening nodig heeft, waardoor ik gericht kan differentiëren. Door deze digitale data te koppelen aan het lesontwerp, kan ik lessen in LessonUp of Canva AI zo aanpassen dat ze aansluiten bij de specifieke behoeften van de leerlingen. Zo krijgt elk kind de mogelijkheid om op zijn of haar niveau te oefenen, zelfstandig of samen, en kan ik gerichte feedback geven die de ontwikkeling ondersteunt (LessonUp, z.d.; Sartimah & Dalimunthe, 2025).
Door toetsing en feedback digitaal in te zetten, wordt het leerproces transparant en overzichtelijk. Niet alleen zie ik de prestaties en groei van leerlingen, maar ik kan ook gericht ingrijpen waar nodig. Op deze manier versterken digitale middelen niet alleen het leren, maar dragen ze ook bij aan zelfstandig, coöperatief en onderzoekend leren binnen de klas, in lijn met mijn bredere visie op ICT en digitale geletterdheid.
LessonUp. (z.d.). Digitale geletterdheid – lesmateriaal. Geraadpleegd van https://www.lessonup.com/nl/lesson/kwR9JHAoPnA996Cs8
Sartimah, S., & Dalimunthe, Y. A. (2025). Integrating Artificial Intelligence and Canva as instructional media in elementary education: A field study. International Journal of Educational Development.
Stappenplan basisvaardigheden digitale geletterdheid. (2025). SLO. Geraadpleegd van https://www.slo.nl/publish/pages/20963/stappenplan‑basisvaardigheden‑digitale‑geletterdheid.pd
Samenwerken
Tijdens mijn opleiding aan de pabo heb ik op diverse manieren samengewerkt – met collega’s, medestudenten, ouders en andere professionals. Samenwerken is een essentiële vaardigheid voor een leerkracht en kwam terug in iedere stage, opdracht en lesvoorbereiding. Ik heb bewust geoefend met afstemmen, hulp vragen, overleggen en samen oplossingen zoeken die passen bij de leerling, de klas en het schoolteam.
Tijdens mijn stages werkte ik intensief met mijn mentor(en), onderwijsassistenten en collega’s, en leerde ik hoe waardevol het is om onderdeel te zijn van een team dat gezamenlijk verantwoordelijk is voor het onderwijs. Ook het contact met ouders, bijvoorbeeld tijdens kijkmomenten of informatieve gesprekken, maakte duidelijk hoe samenwerking bijdraagt aan het leren en welzijn van leerlingen. Deze ervaringen hebben mijn communicatieve vaardigheden en professioneel handelen versterkt.
In de huidige klaspraktijk speelt ICT een belangrijke rol bij samenwerking. Zo werk ik in mijn LIO-stage met Gynzy, waarbij een robot tweetallen samenstelt. Dit maakt samenwerking afwisselend, eerlijk verdeeld en ondersteunt sociaal leren.
Binnen het schoolteam voel ik me nu echt onderdeel van de dagelijkse praktijk. Ik heb een eigen schoolmail, toegang tot digitale systemen en word actief betrokken bij overlegmomenten. Contact met collega’s verloopt vaak via WhatsApp of andere digitale platforms, wat snelle afstemming mogelijk maakt. Het is waardevol dat mijn bijdrage wordt gehoord en dat ik mee kan denken over onderwijsprocessen.
Ook samenwerken met medestudenten heb ik als leerzaam ervaren. Tijdens opdrachten gebruikten we tools zoals Google Docs, Office 365, iMovie, Enalyzer, YouTube en Blackboard Collaborate. We deelden en bewerkten ideeën samen, leerden elkaars kwaliteiten benutten en ontwikkelden digitale competenties die aansluiten bij de 21e-eeuwse vaardigheden die we ook aan onze leerlingen willen meegeven.
Maak jouw eigen website met JouwWeb